Web Sitesi İçin Alan Adı Nasıl Seçilir?

Alan adı seçmek, bir kez karar verip yıllarca kullanacağınız bir seçimdir; adres bir kez dağıtıldı mı değiştirmek zordur. İyi bir alan adı kısa, söylenince yazılabilir, işletmenizin adıyla uyumlu ve sizin adınıza kayıtlı olandır. Bu rehber, adı seçerken hangi sorulara cevap vermeniz gerektiğini bir karar tablosuyla gösteriyor, seçtikten sonra alan adını Site Oluşturucu'ya nasıl bağlayacağınızı ürün sayfasındaki adımlarla anlatıyor.

Bir not: alan adı uzantılarının kayıt koşulları (kimin hangi uzantıyı, hangi belgeyle alabileceği gibi) bu yazıda yoktur. Bu kuralları güncel ve resmi bir kaynaktan doğrulayamadığımız için yazmıyoruz; uzantı için kayıt yaptıracağınız firmadan güncel koşulları öğrenin. Sürecin geneli için web sitesi nasıl oluşturulur rehberine bakabilirsiniz.

Kısa cevap: iyi bir alan adının özellikleri

• İşletme adınızla uyumludur. Müşterinin tabelada gördüğü adla adres arasındaki fark ne kadar azsa, adres o kadar akılda kalır.
• Telefonda söylenip yazılabilir. Birine bir kez söylediğinizde yanlış yazmadan bulabilmeli.
• Kısa ve sadedir. Uzun, tireli ya da rakam yığılmış adreslerde hata yapılır.
• Türkçe karakter belirsizliği taşımaz. Aynı adı müşterinin iki farklı biçimde yazma ihtimali azdır.
• Sizin adınıza kayıtlıdır. Yönetim bilgilerine siz erişirsiniz.

Alan adı nedir?

MDN'in tanımıyla alan adı, bir web sitesinin internetteki adresidir; tarayıcının adres çubuğuna yazılan ve hangi sunucudaki sayfanın açılacağını belirten addır. Alan adı noktalarla ayrılmış bölümlerden oluşur ve son bölümü uzantıdır. firmaniz.com örneğinde firmaniz sizin seçtiğiniz kısım, com ise uzantıdır.

Bilgisayarlar sayısal adreslerle çalışır; MDN'e göre DNS, insanın okuyabildiği alan adını bu sayısal adrese çeviren sistemdir. Bu yüzden seçtiğiniz adı bir siteye bağlamak, DNS kayıtlarında o adın nereye gideceğini söylemek anlamına gelir. Aşağıda bu adımları ayrıntılı göreceksiniz.

İşletme adı mı, hizmet adı mı?

Çoğu işletme için iki yol vardır: işletmenin adını kullanmak ya da yaptığı işi tarif eden bir ad kullanmak. İkisi de savunulabilir; seçim, neye daha çok ihtiyaç duyduğunuza bağlıdır.

Karar verirken kendinize şunu sorun: Yıllar sonra aynı işi yapıyor olacak mıyım? İşletme adı genellikle işin yönü değişse de geçerli kalır; yalnızca bugünkü hizmeti anlatan bir ad ise kalmayabilir.

Uzantı seçimi: .com, .com.tr ve diğerleri

Uzantı, adresin son bölümüdür. Seçenekler arasında genel kullanılanlar da vardır, bir ülkeyle ilişkilendirilenler de. Uzantı seçerken şu soruları cevaplayın:

• Müşterim kim ve nerede? Ziyaretçileriniz ağırlıkla yerel mi, yoksa farklı ülkelerden mi?
• Ziyaretçi bu uzantıyı nasıl algılar? Bazı uzantılar ziyaretçide güven ya da tanıdıklık duygusu uyandırır; bunu kendi müşteri kitlenizi düşünerek değerlendirin.
• Tercih ettiğim ad bu uzantıda boş mu? Aynı adın farklı uzantılarda başka sahipleri olabilir; adres müşterinin yanlış yere gitmesine yol açmamalı.
• Kayıt koşulları neler? Uzantıdan uzantıya kayıt şartları değişebilir. Bu şartları, kayıt yaptıracağınız firmadan ve ilgili uzantının güncel kaynaklarından öğrenin.

Uzantı kararında bir kural değil bir denge vardır: tanıdık ve hatırlanır bir uzantı seçin, sonra o uzantıdaki adı yazım olarak sadeleştirin. Bir uzantının diğerinden teknik olarak "daha iyi" olduğu gibi bir iddiada bulunmuyoruz; seçimi müşterinizin adresi nasıl hatırlayacağı belirler.

Yazım, uzunluk ve Türkçe karakter

Alan adı seçerken en çok atlanan sınav, adresi sesli söylemektir. Adresi telefonda söylediğinizi, karşı tarafın yazdığını düşünün.

• Sesli test. Adı birine söyleyin ve yazmasını isteyin. Yanlış yazarsa ad zordur.
• Benzer sesli harfler. "s/ş", "c/ç", "i/ı", "o/ö", "u/ü", "g/ğ" gibi çiftler içeren adlarda müşteri hangisini yazacağını bilemeyebilir. Adın Türkçe karakterli ve karaktersiz iki yazılışı varsa müşteri ikisini de deneyebilir; bu karışıklığı baştan azaltmak için tek yazılışı belirginleştirin.
• Türkçe karakterli alan adı alınmalı mı? Alan adlarında Türkçe karakter kullanımının koşulları uzantıya ve kayıt firmasına göre değişebilir; bu koşulları burada doğrulamadığımız için bir kural yazmıyoruz. Pratik öneri, işletme adını sade harflerle yazılabilen bir biçimde seçmek ve tercihiniz için kayıt firmasına sormaktır.
• Tire ve rakam. Okunması ve söylenmesi zor olur; mümkünse kullanmayın.
• Uzunluk. Kısa ad tercih edilir; ama kısaltma o kadar ileri gitmesin ki anlamını yitirsin.

Karar tablosu: alan adınızı eleyin

Elinizde birkaç aday varsa aşağıdaki tabloyu her aday için doldurun. Her "hayır", o adayın riskini gösterir.

Alan adını kimin adına almalı?

Alan adının kayıt kaydında sahip olarak sizin ya da işletmenizin görünmesi, ileride sitenizi başka bir yere taşımak istediğinizde ya da sağlayıcı değiştirdiğinizde işinizi korur. Alan adı bir ajansın, tasarımcının ya da bir tanıdığınızın adına kaydedilirse, o kişiyle ilişkiniz bozulduğunda ya da kişiye ulaşamadığınızda adresinizin kontrolünü kaybedebilirsiniz. Bu nedenle:

• Alan adını kendi adınıza ya da işletmenizin adına kaydettirin.
• Kayıtta kullanılan e-posta adresinin size ait ve kalıcı olduğundan emin olun; bildirimler oraya gelir.
• Bir ajansa ya da tasarımcıya alan adı aldırıyorsanız, kaydın kimin adına yapıldığını yazılı olarak teyit edin.
• Yenileme tarihini ve kimin sorumlu olduğunu not edin; süre dolduğunda yenilenmezse adres kullanılamaz hâle gelebilir.

Alan adının kimin adına kayıtlı olması gerektiği sorusunun hukuki ayrıntıları vardır; bu yazı hukuki tavsiye değildir. İşletmenizin durumu için kayıt firmanızın koşullarına bakın ve gerekirse danışmanlık alın.

Seçtikten sonra: Site Oluşturucu'ya bağlama ve SSL

Alan adını seçip kaydettirdikten sonra siteye bağlamak gerekir. Site Oluşturucu'da her site, site-adiniz.site-olusturucu.com adresinde SSL ile yayına çıkar; bu yüzden alan adını almadan da siteyi kurup yayına alabilirsiniz. Kendi alan adınızı bağlamak ise ücretsiz planda yoktur; fiyatlar sayfasında görüldüğü gibi Başlangıç planından itibaren mümkündür. Alan adı ve SSL sayfasına göre bağlama üç adımdır:

1. Alan adını müşteri panelinin Alan adı bölümünden ekleyin.
2. Sahipliği doğrulayın. Alan adı sağlayıcınızda bir TXT kaydı ekleyerek alan adının size ait olduğunu gösterirsiniz.
3. A kaydını platforma yönlendirin ve etkinleştirmeyi isteyin. SSL sertifikası otomatik kurulur.

Sayfaya göre bu iş için iki DNS kaydı, TXT ve A kaydı, yeterlidir ve kod bilgisi gerekmez. Alan adınız kayıtlı olduğu firmada kalır; taşıma yapmanız gerekmez. SSL ise platform adresinde de, bağladığınız alan adında da ücretsizdir.

DNS ve sertifika neden bu sırayla ilerliyor?

Önce sahipliğin doğrulanmasının nedeni basit: bir alan adını yalnızca sahibi bir siteye bağlayabilmeli. Sonra DNS kaydı adresin hangi sunucuya gideceğini belirtir. Let's Encrypt gibi sertifika otoriteleri sertifikayı alan adının sahibine ücretsiz ve otomatik verir. Site Oluşturucu'da sertifika, A kaydını yönlendirip etkinleştirmeyi istediğinizde otomatik kurulur; sizden istenen DNS kayıtlarını girmektir.

Alan adı kaydı ve bağlama ayrı iki iştir: kaydı alan adı sağlayıcınızda siz yaparsınız, bağlamayı ise yukarıdaki adımlarla platformda tamamlarsınız. Alan adı kaydının Site Oluşturucu üzerinden yapılıp yapılmadığı bu yazıda anlatılmıyor; güncel durum için fiyatlar ve alan adı sayfalarına bakın.

Alan adı seçerken sık yapılan hatalar

• Sesli test yapmamak. Yazıda güzel görünen ad, telefonda anlatılamayabilir.
• Başkasının adına kaydettirmek. Yönetim ve taşıma kontrolünü kaybedersiniz.
• Yenileme tarihini unutmak. Süresi dolan adres kullanılamaz hâle gelebilir.
• Çok uzun ya da tireli ad seçmek. Müşteri adresi yanlış yazar.
• Başka bir markaya fazla yakın ad seçmek. Müşteri başka bir işletmenin sitesine gidebilir.
• Alan adını beklemek için siteyi geciktirmek. Platform adresiyle başlayıp kendi alan adınızı sonradan bağlamak mümkündür.

Sonraki adım

Adınızı seçtiyseniz sırada siteyi kurmak var. Tasarımı seçmek için tasarımlar sayfasına bakabilir, alan adı bağlama ayrıntıları için alan adı ve SSL sayfasını açabilirsiniz. Alan adı, bütünün yalnızca bir parçasıdır; adımların tamamı web sitesi nasıl oluşturulur rehberinde.