Web Sitesi Oluşturmak İçin Neler Gerekir?

Web sitesi oluşturmak için neler gerekir sorusunun cevabı, çoğu insanın tahmininden kısadır. Gereken şeylerin büyük kısmı teknik değildir; bir karar, bir bilgi ya da bir görseldir. Teknik olanlar ise hazır bir oluşturucu kullandığınızda büyük ölçüde sizin yerinize çözülür. Bu rehber, her kalemi tek tek ele alıyor: neden gerektiğini, kimin hazırlaması gerektiğini ve elinizde yoksa ne yapabileceğinizi anlatıyor.

Sürecin tamamını, yani hangi adımın hangi sırayla geldiğini merak ediyorsanız web sitesi nasıl oluşturulur rehberine bakın. Burada amaç, başlamadan önce elinizde neyin olması gerektiğini görmek.

Kısa cevap: web sitesi için gerekenler

Sekiz kalem yeterlidir. İlk üçü sitenin kendisini, sonraki beşi içini ve işleyişini ilgilendirir.

1. Net bir amaç. Sitenin ziyaretçiden ne yapmasını istediğinizi söyleyen tek bir cümle.
2. Siteyi kuracak bir yöntem. Hazır oluşturucu, ajans ya da özel yazılım.
3. Bir adres. Alan adı ya da platformun verdiği adres.
4. Sitenin yayınlandığı bir yer ve güvenli bağlantı. Barındırma ve SSL.
5. İçerik. Metinler ve görseller; logo olsa iyi olur ama başlamak için şart değildir.
6. İletişim ve işletme bilgileri. Telefon, adres, çalışma saatleri.
7. Yasal metinler. Siteniz kişisel veri topluyorsa.
8. Siteyi güncel tutacak biri. Adı belli bir sorumlu.

Teknik gereksinimler: hangisini siz sağlarsınız, hangisi platformda?

Teknik kalemler dördü geçmez. Hangisinin size ait olduğu, seçtiğiniz yönteme göre değişir.

Alan adı şart mı?

MDN'in tanımıyla alan adı, bir web sitesinin internetteki adresidir. Her sitenin bir adrese ihtiyacı vardır, ama bu adresin sizin kendi alan adınız olması şart değildir. Bazı oluşturucular önce kendi alt alan adlarında bir adres verir ve kendi alan adınızı sonradan bağlamanıza izin verir. Site Oluşturucu'da her site site-adiniz.site-olusturucu.com adresiyle yayına çıkar; kendi alan adınızı Başlangıç planından itibaren, alan adının size ait olduğunu doğruladıktan sonra bağlarsınız. Alan adınız kayıtlı olduğu firmada kalır. Adımlar alan adı ve SSL sayfasında anlatılıyor.

Barındırma (hosting) şart mı?

Bir sitenin internette sürekli açık olması için dosyalarının bir yerde durması gerekir; buna barındırma denir. Bunu ayrıca satın alıp almayacağınız seçtiğiniz yönteme bağlıdır. Bir ajansla ya da özel yazılımla çalışıyorsanız barındırmanın kimin sorumluluğunda olduğunu, maliyetine dahil olup olmadığını ve yenilenmesinin kimde olduğunu baştan sorun. Hazır bir oluşturucu kullanıyorsanız site genellikle platformda yayınlanır; Site Oluşturucu'da siteniz platformun adresinde yayına çıkar. Sağlayıcınızın planında barındırmanın nasıl çözüldüğünü, karar vermeden önce o sağlayıcının kendi sayfalarından kontrol edin.

İçerik gereksinimleri: metin, görsel ve logo

Teknik kısım çözüldükten sonra sitenin değerini içerik belirler. İçerikte üç şey gerekir: metin, görsel ve isteğe bağlı olarak logo.

Metinler: kim yazmalı?

İşinizin ayrıntısını en yakından siz tanırsınız; bu yüzden metnin özü sizden gelmelidir. Yazım konusunda biri yardım edebilir, ama ne yaptığınızı, kime hizmet ettiğinizi ve nasıl çalıştığınızı anlatan bilgi sizin olmalı. Google'ın faydalı içerik belgesindeki öz değerlendirme soruları buna işaret eder: içerik özgün bilgi sunuyor mu, konuyu kapsamlı ve eksiksiz anlatıyor mu? Başkasının metnini uyarlamak bu iki soruya "evet" demeyi zorlaştırır.

Başlamak için uzun bir metin gerekmez. Üç soruya birer iki cümleyle cevap verin: Ne iş yapıyorsunuz? Kime? Müşteri sizinle nasıl çalışıyor? Bu cevaplar ana sayfanın ve hizmet sayfasının ilk taslağıdır; sonra genişletirsiniz.

Fotoğraflar: elinizde yoksa ne yapabilirsiniz?

Görsel hazırlığı çoğu zaman en çok ertelenen kalemdir. Profesyonel çekim şart değildir; telefonla çekilmiş net ve iyi ışıklı fotoğraflar başlamak için yeterli olabilir. Başlangıç için dört tür fotoğraf düşünün:

• Mekânın dışı ve içi: müşteri geldiğinde ne göreceği.
• Ürün ya da hizmetin kendisi: iş sırasında veya sonucunda.
• Ekip: gerçek insanlar, gerçek ortam.
• Bir iki ayrıntı: malzeme, el işi, hazırlık.

Başkasına ait bir görseli izinsiz kullanmayın. Hazır bir tasarımla başlıyorsanız, tasarımın örnek görselleri geçici bir yer tutucudur; yayına almadan kendi fotoğraflarınızla değiştirin. Site Oluşturucu'da görseli medya kütüphanenizden seçersiniz; bir kez yüklediğiniz görseli istediğiniz bölümde kullanırsınız.

Logo olmadan site açılır mı?

Evet. Logonuz yoksa siteyi işletmenizin adıyla yayına alabilirsiniz; logoyu sonradan eklersiniz. Site Oluşturucu'da logo yükleyebilir ya da yalnızca site adını gösterebilirsiniz. Logo tasarlatmak ayrı bir iştir ve sitenin açılmasını beklemek zorunda değildir; ancak mevcut bir logonuz varsa yüksek çözünürlüklü hâlini hazır bulundurun.

İçeriği sıfırdan kurgulamak zorunda da değilsiniz: hazır tasarımlar kendi sayfaları, örnek metinleri ve görselleriyle açılır; sizin işiniz bunları kendi içeriğinizle değiştirmektir.

İletişim ve yasal bilgiler

İletişim ve işletme bilgileri

Aşağıdaki bilgileri tek bir yerde derleyin ve sitede, tabelada, sosyal medya hesaplarında aynı biçimde kullanın:

• İşletme adı (tabelada yazan hâliyle)
• Adres ve harita bağlantısı
• Telefon numarası
• E-posta adresi
• Çalışma saatleri

Eksik ya da yanlış bilgiyi yayına almak, hiç bilgi vermemekten kötüdür. Emin olmadığınız bir bilgiyi doğrulayana kadar siteye koymayın.

Yasal metinler

Siteniz bir iletişim formu ya da başka bir yolla kişisel veri topluyorsa, kişisel verileri işleyen taraf olarak bilgilendirme yükümlülükleriniz olabilir. Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun aydınlatma yükümlülüğüne ilişkin sayfası, veri sorumlusunun Kanun'un 10. maddesi çerçevesinde verilerin elde edilmesi sırasında ilgili kişiye bazı bilgileri sağlamakla yükümlü olduğunu belirtir: veri sorumlusunun kimliği, verilerin hangi amaçla işleneceği, kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceği, toplamanın yöntemi ve hukuki sebebi ile Kanun'un 11. maddesindeki diğer haklar. Aynı sayfa, ilgili kişinin kişisel verisinin işlendiği her durumda aydınlatılması gerektiğini vurgular.

Bu yazı hukuki tavsiye değildir; işletmenizin durumuna hangi metinlerin uyduğunu bir hukuk danışmanıyla netleştirin. Hazır tasarımlar konusunda bilmeniz gereken bir nokta: Site Oluşturucu tasarımlarındaki gizlilik, KVKK ve çerez sayfaları örnek metin olarak gelir; sayfalarda bunların örnek olduğu belirtilir ve bazılarında yayına almadan önce kendi hukuki metninizle değiştirmeniz gerektiği yazar. Yani bu sayfaları hazır hukuki metin olarak değil, yer tutucu olarak düşünün.

Kim neyi hazırlar, eksikse ne yapılır?

Her kalem için ilk soru, kimin hazırlayacağıdır. İkincisi, elinizde yoksa sitenin açılmasını geciktirmeden ne yapabileceğinizdir.

Hangi sırayla hazırlanmalı?

Sıra önemlidir, çünkü bazı kalemler diğerlerini bekletir, bazıları ise aynı anda yürütülebilir.

1. Amacı yazın. Diğer her karar buna dayanır.
2. Yöntemi seçin. Hangi kalemlerin sizin, hangilerinin platformun olduğunu belirler.
3. İçeriği toplamaya başlayın. En çok emek isteyen kalem budur; bu yüzden erken başlayın.
4. Adres kararını verin. İçerik toplama ile aynı anda yürüyebilir.
5. Tasarımı seçin ve sayfaları kurun. Elinizdeki içerik buraya yerleşir.
6. İletişim ve yasal bilgileri ekleyin. Yasal metinler için danışmanlık gerekiyorsa bu adımı geç bırakmayın.
7. Kontrol edip yayına alın. Son kontrol için web sitesi nasıl oluşturulur rehberindeki yayın öncesi listeyi kullanabilirsiniz.