Web Sitesi Menü Yapısı Nasıl Olmalı?

İyi bir web sitesi menüsü, ziyaretçinin aradığı sayfaya ilk bakışta ulaşmasını sağlar: az sayıda öğe, ziyaretçinin kullandığı kelimelerle yazılmış adlar ve en önemli sayfadan en az önemliye doğru bir sıra. Menü, sitenin haritasıdır; harita karışıksa ziyaretçi yolunu kaybeder. Bu yazı, menüyü nasıl kuracağınızı adım adım anlatıyor ve restoran, otel, emlak ile ajans için örnek yapılar veriyor.

Menü kararı, genel tasarım kararlarının bir parçasıdır; bütününü web sitesi tasarımı nasıl yapılır rehberinde bulabilirsiniz. Menüye hangi sayfaların gireceği ise önce sayfa listesine bağlıdır; bu yazı o listenin hazır olduğunu varsayar.

Kısa cevap: iyi menünün kuralları

1. Önce sayfaları çıkarın, sonra menüyü kurun. Menü, sayfa yapısının görünen yüzüdür.
2. Ziyaretçinin kelimelerini kullanın. "Hizmetlerimiz", "Menü", "Odalar", "İletişim" gibi herkesin anladığı adlar seçin; yaratıcı ya da şirket içi terimlerden kaçının.
3. Az öğe koyun. Ziyaretçinin bir bakışta tarayabileceği kadar öğe yeterlidir; her sayfa menüde olmak zorunda değildir.
4. Önemliyi başa, eylemi sona koyun. Ziyaretçinin ilk aradığı sayfa başta; iletişim ya da rezervasyon gibi eylem öğesi sonda ve belirgin.
5. Alt menüyü yalnızca gerektiğinde açın. Aynı türden çok sayıda sayfa varsa gruplayın; yoksa düz bırakın.
6. Mobilde de kullanılabilir olsun. Telefonda öğeler parmakla rahat seçilebilmelidir.

Menüde mutlaka olması gereken sayfalar sorusunun cevabı da burada başlar: menüde, ziyaretçinin kararını doğrudan etkileyen sayfalar yer alır. Çoğu işletme için bunlar hizmetler veya ürünler, hakkımızda ve iletişimdir; ana sayfa genellikle logoya bağlıdır ve menüde ayrıca durması gerekmez.

Önce sayfa yapısını çıkarın

Menü tasarlamaya, menüde ne olacağını yazarak değil, sitedeki tüm sayfaları sıralayarak başlayın. Kâğıda ya da bir tabloya her sayfayı yazın, sonra sayfaları ziyaretçinin soruları etrafında gruplayın:

• Ne sunuyorsunuz? (hizmetler, ürünler, odalar, menü, ilanlar)
• Siz kimsiniz, neden güvenilirsiniz? (hakkımızda, ekip, referanslar)
• Nasıl ulaşırım, nasıl işlem yaparım? (iletişim, rezervasyon, teklif)
• Bir şeyi öğrenmek istiyorum. (sık sorulan sorular, blog, rehber)
• Resmî bilgi. (gizlilik, KVKK, çerez ve benzeri)

Bu gruplar menünün iskeletidir. Son gruptaki sayfalar, genellikle ana menüye değil alt bilgi (footer) alanına gider. Hangi sayfaların hangi işi gördüğünü ayrıntılı görmek için işletme web sitesinde olması gereken sayfalar yazısındaki sayfa sayfa kontrol tablosuna bakın.

MDN'in HTML ile içerik yapılandırma belgesi, gezinti menülerini sayfanın temel yapısal alanları arasında sayar ve yapının makinelerin de anlayabileceği biçimde kurulmasını vurgular; bu hem erişilebilirlik hem de arama motorları için önemlidir. Sade bir menü, bu yapıyı hem insanlara hem de makinelere açık kılar.

Menü öğesi adları

Ad, ziyaretçinin tıklayıp tıklamayacağına karar verdiği tek ipucudur. Kısa ve belirgin olsun:

Aynı sayfa için sitenin her yerinde aynı adı kullanın. Menüde "Hizmetler" diyorsanız ana sayfadaki bağlantı da, alt bilgideki de aynı adı taşısın. Bağlantı metinlerinin kendi başına ne olduğunu anlatması hem ziyaretçiye hem de arama motorlarına yardım eder; Google'ın SEO başlangıç kılavuzu da bağlantıların ziyaretçilerin ve Google'ın sayfalarınızı bulmasına yardım ettiğini anlatır. "Tıklayın" ya da "Buraya" gibi bir bağlantı metni, hedefi söylemez.

Kaç öğe ve hangi sırada?

Menüde kaç öğe olmalı sorusuna tek bir sayı vermek doğru olmaz; çünkü bu, sitenizin yapısına bağlıdır. Daha yararlı bir ölçü şudur: ziyaretçi menüye tek bakışta bakıp aradığı yeri seçebiliyor mu? Seçemiyorsa öğe fazladır. Öğe azaltmanın yolları şunlardır:

• Benzer sayfaları tek öğede toplayın ("Odalar" altında oda tipleri).
• Hukuki ve ikincil sayfaları alt bilgiye taşıyın.
• Ziyaretçinin nadiren aradığı sayfaları menüden çıkarıp ilgili sayfadan bağlayın.
• Her öğeyi tek tek sorgulayın: bu öğeye tıklayan ziyaretçi ne kazanıyor?

Sıralama için ziyaretçinin yolunu izleyin:

1. Başta: ziyaretçinin ilk aradığı şey (hizmetler, menü, odalar, ilanlar).
2. Ortada: güven ve ek bilgi (hakkımızda, ekip, galeri, sık sorulan sorular, blog).
3. Sonda: eylem (iletişim, rezervasyon, teklif al). Bu öğeyi menüde düğme gibi öne çıkarabilirsiniz.

Menünün iki ucu, ziyaretçinin ilk ve son baktığı yerlerdir; en önemli sayfayı başa, eylem öğesini sona koymak bu yüzden mantıklıdır.

Alt menü ne zaman?

Alt menü gerekli mi sorusu için şu testi kullanın: aynı türden birden çok sayfa var ve bunlar ana menüde yer kaplıyor mu? Evetse alt menü işe yarar; hayırsa gereksizdir.

Alt menüleri iki seviyede tutmak genellikle yeterlidir; her şeyi iç içe gömmek ziyaretçiyi yorar. Fareyle üzerine gelince açılan menüler ise dokunmatik ekranda sorun çıkarabilir; bu yüzden alt menülerin telefonda dokunarak açıldığından emin olun. Üst menü öğesinin kendisi de bir sayfaya bağlı olsun: ziyaretçi alt menüyü açmadan "Hizmetler"e tıkladığında hizmetlerin genel sayfasına gitsin.

Mobil menü

Telefonda ekran dar olduğu için menü genellikle bir simgenin arkasında toplanır. Bu iyi bir çözümdür, ama birkaç şeye dikkat edin:

• Simge anlaşılır olsun: menüyü açan düğme tanıdık ve yeterince büyük olsun; gerekirse yanında "Menü" yazsın.
• Öğeler parmakla seçilebilsin: satırlar arasında yeterli boşluk bırakın. W3C'nin WCAG yönergeleri işaretleme hedefleri için asgari bir boyut tanımlar.
• En önemli eylem açılır menünün dışında da görünsün: telefon numarası ya da rezervasyon düğmesi menüyü açmadan ulaşılabilir olsun.
• Aynı öğeler: telefonda menüdeki öğeler masaüstüyle aynı kalsın; yalnızca gösterim biçimi değişsin.
• Test edin: menüyü gerçek telefonda açıp kapatın, her öğeye dokunun.

Mobil uyumun genel kuralları için tasarım rehberindeki mobil bölümüne bakabilirsiniz; menüde de aynı ilke geçerlidir: telefonu sonradan eklenen değil, ana ekran olarak düşünün.

Örnek menü yapıları (sektöre göre)

Aşağıdaki şemalar birer öneridir; Site Oluşturucu tasarımlarının başlangıç sayfa setinden yola çıkarak ziyaretçinin yolunu izleyen bir sıra gösterir. Her tasarımın başlangıç sayfa setini tasarımlar sayfasında görebilirsiniz; kendi işinize göre öğeleri çıkarın ya da ekleyin.

Burada ortak mantığı görmek kolaydır: ziyaretçinin hemen karar vermesini sağlayan içerik (menü, oda, ilan, çalışma) başta; işletmeyi tanıtan sayfalar ortada; eylem öğesi sonda. Bu sıra her sektörde değişmez; fakat ziyaretçinin ne aradığını sorarak benzer bir sıra çıkarabilirsiniz. Başlangıç sayfa setinin her öğesini menüye almanız gerekmez; seti sitenize göre sadeleştirin.

Site Oluşturucu'da menüyü yönetmek

Site Oluşturucu'da sayfa ve içerik yönetiminde üst menüyü ve alt menüleri sürükle-bırak ile sıralar, her menü öğesini bir sayfaya ya da bağlantıya yönlendirir, yeni sayfaları üst menüye ekleyebilirsiniz. Tasarımın hazır sayfalarını açıp kapatabilir, kendi sayfanızı ekleyebilirsiniz. Değişiklik önce taslağa kaydedilir; ziyaretçileriniz yeni hâli siz Yayınla'ya bastığınızda görür. Sitede Düzenle aracında da Menü'den sayfa ya da bağlantı ekleyip sıralayabilirsiniz.

Menü kontrol listesi